شهر کرمانشاه بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر، در منطقهٔ مرکزی غرب ایران است.کرمانشاه از شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران به شمار می‌رود و پیدایش آن به قرن چهارم میلادی باز می‌گردد و از آن دوران تا حمله اعراب به ایران به عنوان دومین پایتخت ساسانیان مورد توجه حکومت بود. اوج شکوفایی کرمانشاه بعد از اسلام، در قرن یازدهم میلادی یعنی دوران سلجوقیان بود؛ زمانی که این شهر به عنوان مرکز فرمانداری ایالت کردستان در غرب خاورمیانه برگزیده شد.
 

پیشینه کرمانشاه

کرمانشاه در دوره‌های مختلف دارای نام‌های مختلفی بوده که معمولاً با تغییر از حکومتی به حکومتی دیگر صورت می‌گرفته‌است، در قدیمی‌ترین شکل خود اولین بار در دوران باستان و در زمان فرمانروایی گوتی‌ها و کاسی‌ها کرمانشاه را با نام الیپی می‌خوانند و در دوران هخامنشیان از کرمانشاه با نام‌های کامبادن، کارمیسین، کارمیشین، کرمینشان و غیره یاد می‌شود.

با گذشت یازده قرن از حملهٔ اعراب به ایران، این شهر در دوران قاجار مجدداً شکل شهر نشینی خود را باز یافت و به‌دلیل قرارگرفتن در تقاطع دو محور شمال به جنوب و شرق به غرب و نیز همجواری با کشور عراق و واقع‌شدن بر سر راه شهرهای زیارتی کربلا و بغداد از اهمیت بسیاری برخوردار است. این شهر در جنبش مشروطه سهمی به سزا داشت و در جنگ جهانی اول و دوم به تصرف قوای بیگانه در آمد و پس از پایان جنگ تخلیه شد. همچنین این شهر در جنگ ایران و عراق، خسارات زیادی دید. شهر کرمانشاه از شمال به کوه فرخشاد، از شمال غربی به کوه طاق بستان و از جنوب به سفید کوه ختم می‌شود و یکی از شاهراه‌های ارتباطی شرق و غرب و قدیمی‌ترین راه عبور از ایران به میان رودان است. شهر کرمانشاه دارای اقلیم معتدل کوهستانی است. در قرن چهارم میلادی شهر کرمانشاه که در آن دوران روستای خوش آب و هوایی بود به عنوان دومین اقامتگاه سلطنتی ساسانیان انتخاب شد. در دوران ساسانیان باغ‌های بزرگی در این منطقه ساخته شد و تا مدت‌ها مکان تفریحی شاهان ساسانی بوده‌است.

 

مکان های دیدنی و تاریخی

استان کرمانشاه داراي مکان هاي تاريخي و ديدني بسياري است که شامل جاذبه هاي طبيعي و تاريخي متعدد مي شوند. استان چشمه ها، سراب ها و غارهاي متعدد چون: چشمه آب گرم، تنگ حمام، چشمه عبدي، چشمه هندي آباد، چشمه صيفور، سراب نيلوفر، سراب ياوري، سراب طاق روسان، سراب هاي خفر، سراب نوژي وران، سراب قنبر، غار شهربانو، غار هاي عسل، مرد و زان و غار انار در ارتفاعات بيستون، غار قوري قلعه در جنگل هاي اورامانات، غاركاوات، غارپروا، غارآسنگران، غارتايله نو، غاررتيل، غار كليسا، غار ميراوي، غار نوروزخان، غار جوجو، غار حاجي، غارهاي آوه زا و كبوتر، غار سيد شهاب و.... را در خود جاي داده است که هر يک از آن ها از جذابيت هاي خاص خود برخوردار است. مکان هاي تاريخي و باستاني نيز از ديگر جاذبه هاي استان کرمانشاه به شمار مي رود که آتشكده چهارقاپو، بقعه امام زاده هاي متعدد، مسجد هاي بزرگ و با ارزش معماري چون مسجد جامع، قلعه هاي قديمي و متعدد چون قلعه بيستون، قلعه هژبر، قلعه مروان، قلعه شاهين، قلعه گه، قلعه خاموش، قلعه بزه رود، قلعه ساري اصلان، قلعه هرسين، قلعه منيژه، قلعه گبري، قلعه ژيان و زيارتگاه هايي چون: زيارتگاه شوقي علمي، زيارتگاه تخت تيمور، شاه زاده محمد ابراهيم، شهرهاي باستاني و قديمي چون شهر چمچال، کاروان سراهاي متعدد به همراه کم نظيرترين کتيبه ها و نقش هاي باستاني تنها بخشي از اين ديدني ها را تشکيل مي دهند که در نقاط مختلف استان پراکنده شده اند و گردشگرا ن را به سوي خود مي خوانند.

 

تکیه بیگلربیگی

ساخت این بنا به‌دستور عبدالله‌خان فراش‌باشی ملقب به بیگلربیگی از مقامات ذی‌نفوذ کرمانشاه در دوره قاجاریه در سال 1309 آغاز و در سال 1315 به پایان رسید، اما تزئینات آینه‌کاری و آجربری آن در سال 1326 تکمیل شد. عمارت دارای سه ورودی و 24 اتاق است و در قسمت غربی حیاط سالن آینه‌کاری بزرگی وجود دارد که به حسینیه معروف است. کتیبه‌های متعدد، کاشی‌کاری‌های نفیس و حوض و حوضچه‌های زیبا نمایش خاطره‌انگیزی را رقم می‌زنند. در قسمت حسینیه توسط هنرمند مشهور آن زمان، محمدعلی تهرانی با شیره خرما و نوعی سیمان مخصوص آینه‌کاری انجام گرفته و با گذشت 90 سال هنوز محکم و پا برجا رخ نمایی می‌کند و هیچ‌گونه آسیبی در اثر گذشت زمان و صدمات جنگ به آن نرسیده است. ساخت این بنا به‌دستور عبدالله‌خان فراش‌باشی ملقب به بیگلربیگی از مقامات ذی‌نفوذ کرمانشاه در دوره قاجاریه در سال 1309 آغاز و در سال 1315 به پایان رسید، اما تزئینات آینه‌کاری و آجربری آن در سال 1326 تکمیل شد. عمارت دارای سه ورودی و 24 اتاق است و در قسمت غربی حیاط سالن آینه‌کاری بزرگی وجود دارد که به حسینیه معروف است. کتیبه‌های متعدد، کاشی‌کاری‌های نفیس و حوض و حوضچه‌های زیبا نمایش خاطره‌انگیزی را رقم می‌زنند. در قسمت حسینیه توسط هنرمند مشهور آن زمان، محمدعلی تهرانی با شیره خرما و نوعی سیمان مخصوص آینه‌کاری انجام گرفته و با گذشت 90 سال هنوز محکم و پا برجا رخ نمایی می‌کند و هیچ‌گونه آسیبی در اثر گذشت زمان و صدمات جنگ به آن نرسیده است.

 

غار قوری قلعه

غار قوری قلعه در ۲۵ کیلومتری شهر روانسر استان کرمانشاه، در دامنه کوه شاهو و مشرف بر جاده روانسر - پاوه و در همسایگی روستایی به همین نام جای گرفته است.غار قوری قلعه بزرگترین و شگفت انگیز ترین غار آبی آسیا و طولانی ترین غار آبی ایران است. غار قوری قلعه در طول تاریخ به عنوان جان پناهی امن و دور از دسترس مورد استفاده قرار گرفته که کشف آثاری همچون کاسه، بشقاب و تعدادی ظروف و سکه از دوران “یزد گرد سوم”، حاکی از قدمت و استفاده از آن در دوران باستان است.

 

معبد آناهیتا

معبد آناهیتا متعلق به آناهیتا، الهه پاکی و محلی برای نیایش آب در شهر کنگاور در استان کرمانشاه واقع است.کنگاور در میانه راه امروزی همدان به کرمانشاه و بر سر راه تاریخی هگمتانه _ تیسفون قرار گرفته است. آب یکی از چهار عنصر مقدس و مورد احترام ایرانیان باستان است. آناهیتا ایزد بانوی آب های روان، زیبایی، فراوانی و برکت در دوران پیش از اسلام بوده است. معبد آناهیتا بر روی تپه طبیعی با حداکثر ارتفاع 32 متر نسبت به سطح زمین های اطراف ساخته شده است. معبد آناهیتا دارای ۲۲۰ متر درازا و ۲۱۰ متر پهنا و کلفتی دیوار محیطی آن به ۵/۱۸ متر می رسد.فراز این اثر تاریخی ردیفی از ستون های سنگی بر پا بوده که بلندای هر ستون ۵۴/۲ متر است. ورودی بنای معبد آناهیتا به وسیله پلکان دو طرفه در جبهه جنوبی تعبیه شده و در جبهه شمال خاوری پلکان یک طرفه راه دسترسی به این مکان را ممکن ساخته است.

 

طاق بستان

محوطه تاریخی طاق بستان در دامنه کوهی به همین نام و در کنار چشمه ای در شمال شرقی حاشیه کنونی شهر کرمانشاه واقع شده است. در طاق بستان، آثاری از دوره ساسانی وجود دارد که شامل چند صحنه تاریخی از جمله تاج گذاری خسرو پرویز، تاج گذاری اردشیر دوم، تاج گذاری شاهپور دوم و سوم و همچنین چند کتیبه ( سنگ نبشته ) در آن کنده کاری شده است.

 

محوطه تاریخی بیستون

محوطه تاریخی بیستون در شهرستان هرسین استان کرمانشاه واقع است و از اعتباری مضاعف در تاریخ ایران باستان برخوردار است. محوطه تاریخی بیستون در مکانی استراتژیک و مسلط بر سر راه مهم اتصال دهنده ی فلات ایران به بین النهرین قرار گرفته و از دوران باستان مورد استفاده بوده است. محوطه تاریخی بیستون آثاری از پیش از تاریخ تا حکومت های اسلامی در خود جای داده . آثاری همچون : غار شکاچیان - مر خریل - مر تاریک - مر آفتاب - مر دودر - تپه نادری - سراب بیستون - جاده حاشیه سراب - بقایای گورستان قدیمی - دژ تاریخی مدفون - نیایشگاه شاهنشاهان ماد - نقش برجسته داریوش بزرگ - مجسمه هرکول - نقش برجسته میتریدات دوم شاهنشاه اشکانی - نقش برجسته گودرز - سنگ بلاش - پرستشگاه شاهنشاهان پارتی - بقایای شهر باستانی هخامنشیان و پارتیان - بقایای بناهای ساسانی - کتیبه فرهاد کوه کن - بقایای پل ساسانی - بقایای سد ساسانی – سنگ های تراشیده ساسانیان - کاروانسرای ایلخانی – بنا های ایلخانی – کاروانسرا های صفوی - وقف نامه شیخ علیخان زنگنه - پل بیستون و آثار پراکنده دیگری در بیستون قرار دارد .