جزیره قشم بزرگ ترین جزیره خلیج فارس است که از طبیعتی شگفت انگیز و پیچیده برخوردار می باشد. دوستداران طبیعت؛ جاذبه های طبیعی این جزیره را عجایب هفتگانه می خوانند و عقیده دارند در پهنه ای 1400 كیلومتر مربعی، وجود چنین طبیعتی تنها با واژه "بی نظیر" قابل توصیف است. جزیره قشم علاوه بر برخورداری از ویژگی های طبیعی، از موقعیت خاص استراتژیك در صحنه سیاست نیز برخوردار است. در تصاویر ماهواره ای جزیره قشم شبیه نهنگی است که در دهانه تنگه هرمز خوابیده است.
 

جاذبه های توریستی و گردشگری :

قلعه باستاني پرتغاليها، مسجدهاي تاريخي، آرامگاههاي سيد مظفر و بي بي مريم، تالابها و درياچه هاي متعدد و جنگلهاي مانگرو (حرا)، در زمره جذابيتهاي اين جزيره هستند که از ميان آبهاي نيلگون خليج فارس سر برآورده است. گنبدهاي نمکي، غارهاي خربس و محل تخمگذاري لاک پشتها در روستاي شيب دراز از جمله جاذبه هاي توريستي جزيره هستند.

 

غارهاي تاريخي خربس

غارهاي تاريخي خربس از جمله غارهايي است که بر اثر گرداب و تخليه ماسه ها از حفره سنگها به وجود آمده است. عمر غارها بسيار طولاني است و گفته مي شود به زمان مادها مي رسد. در دوران پيش از اسلام مردمان آن زمان با افزودن بر وسعت غار و ايجاد تالار و دهليزهاي انشعابي به احتمال زياد از آن براي پناه دادن به کودکان و زنان و سالخوردگان به هنگام يورش دشمنان استفــــاده مي نمودند. عده اي هم معتقدند که خربس ابتدا خوربس بوده و محل تجمع خورشيدپرستان بوده است. در هر صورت اين غارهاي قديمي که يکي از جاذبه هاي گردشگري جزيره پهناور قشم است در سنوات گذشته آسيب فراوان ديده و به دليل فرسايش و عدم حفاظت لازم به شکل کنوني درآمده است.

 

دره ستاره ها

دره ستاره ها که اهالي بومي به آن ستاره افتاده يا استاره کفته نيز مي گويند از زيباترين جلوه هاي فرسايش در جزيره پهناور قشم مي باشد اهالي معتقدند پس از فرو افتادن ستاره اي در اين محل و بر اثر ضربه اي سهمگين، خاک از زمين بالا آمده و به هر شکلي که بوده خشک شده و چنين اشکالي پديد آمده است. برخي از اهالي معتقدند با تاريک شدن هوا اين دره محل آمد و شد ارواح و اجنه است ليکن تاکنون صحت چنين چيزي به اثبات نرسيده است. آنچه مشخص است اين است که اين اشکال در اثر فرسايش باد و باران و رگبارهاي فصلي پديد آمده است. البته بازديد از دره ستاره ها در شبهاي مهتابي جاذبه اي خاص دارد، به ويژه در آن لحظه که سکوت همه جا را فرا گرفته و آسمان و ستاره ها با نزديکي خاصي به زمين احساس مي شوند. در هر صورت براي رفاه حال بازديدکنندگان و گردشگران در ابتداي سال 85 به دستور مديرعامل منطقه آزاد قشم و با همت معاونت سياحتي و گردشگري سازمان و کمک اهالي و شوراي اسلامي روستاي برکه خلف راه دسترسي به دره ترميم و در جهت ايجاد امکانات رفاهي و بهداشتي اقداماتي صورت پذيرفته است. لازم به ذکر است اين دره به عنوان بخشي از ژئوپارک قشم جزء آثار طبيعي جزيره در سازمان يونسکو به ثبت رسيده است.

 

ساحل تخمگذاري لاک پشتها

روستاي شيب دراز و سواحل گسترده آن محل حضور لاک پشتهاي دريايي و لاک پشتهاي منحصر به فرد پوزه عقابي است که همه ساله از اواسط اسفند ماه تا پايان خرداد براي تخمگذاري به اين سواحل مي آيند. هر لاک پشت در هر فصل تخمگذاري در حدود 300 تخم طي 3 مرحله در 20 روز در چاله اي که خود مي کند پنهان مي کند که پس از دو ماه تخمها سر از خاک بر مي آورند و به طرف نور مهتاب که در دريا منعکس است حرکت مي کنند. از شاهکارهاي خلقت اين است که بچه لاک پشتهايي که در اين محل سر از تخم بر مي آورند پس از 30 سال که بالغ مي شوند جهت تخمگذاري دوباره به زادگاه خود بر مي گردند و تخمگذاري مي کنند. ديدن لاک پشتهاي پوزه عقابي در هنگام چاله کندن و تخمگذاري و ديدن بچه لاک پشتهاي بسيار کوچک که از تخم بيرون مي آيند و به طرف نور حرکت مي کنند از جاذبه هاي اکوتوريستي جزيره پهناور قشم است. در سالهاي اخير سازمان منطقه آزاد قشم با همکاري سازمان يونسکو به منظور مراقبت از اين لاک پشت نادر و در حال انقراض کار نگهداري و رهاسازي بچه لاک پشتها را آغاز کرده است.

 

جنگل دريايي حرا

حرا اين درخت شگفت انگيز (شورزي) دريايي را لينه زيست شناس نامي جهان به نام حكيم و فيلسوف بزرگ ايراني (ابوعلي سينا) نامگذاري كرده، نام علمي آن Avicennia Marina است كه در زبان محلي به آن تامر (برگرفته از نام پاكستاني) و به عرف عام، حرا مي گويند. ارتفاع متوسط اين گياه شگفت انگيز به حدود 6 متر مي رسد. اين پديده در خورهاي كنار دريا (پستيهاي كم شيبي كه در هنگام مد، آب دريا آنها را فرا مي گيرد) به وفور مي رويد و به خوبي رشد مي كند. در پوسته اين گياه، بر حسب قانون اسمز، يك نوع تصفيه انجام مي شود (درخت آب شور دريا را جذب مي كند و نمك آن را پس مي دهد). گلهاي زرد شهدآلود حرا غذايي بسيار مطلوب است، براي زنبورهاي عسل و پرندگان. اهميت فضاي محفاظت شده جنگلهاي حرا با وسعتي نزديك به 20 هزار هكتار در چرخه اكولوژيك درخت و آبزيان دريايي (به خصوص ميگو و ماهيهاي شيلاتي) انكار ناپذير است. جنگلهاي دريايي حرا در كنوانسيون محيط زيست ايران (رامسر 1351 ه.ش) به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام و به دنبال آن سازمان جهاني حفاظت محيط زيست (U.N.E.P) نيز بر اين تصويب صحه گذاشت و مسئوليت مراقبت آن را به سازمان محيط زيست منطقه اي شرق (U.N.D.P) واگذار نمود. اين مجموعه عنوان مهم بين المللي : (ذخيره زيستكره جهاني) (MAB/BR) را نيز داراست. سازمان منطقه آزاد قشم در بخشي از فعاليتهاي مربوط به گسترش فضاي سبز جزيره ميليونها اصله از نهال حرا را در سواحلي كه محيط مساعد دارند با موفقيت كامل كشت كرده است.

 

قلعه پرتغالی ها

قلعه پرتغالی‌ها در ضلع شمالی جزیره قشم و در ساحل دریای خلیج فارس قرار دارد. این قلعه در سال 1507 میلادی به فرمان " آلفونسو آلبركرك " دریانورد پرتغالی در جزیره قشم احداث شد. آلبوكرك، جزاير دهانه خليج فارس را تصرف كرده و از اين طريق بر راه بازرگاني دريايي بين هند و اروپا تسلط يافت، چيرگي پرتغاليها براين آبراه مهم دريايي 110 سال طول كشيد. در اين مدت آنها به ساختن دژها و استحكاماتي پرداختند كه از آن جمله دژهاي هرمز ، قشم و لارك است.

 

انجیر معابد

انجیر معابد ، یا درخت سبز یا درخت لول (LOOL یا لور) از رستنی های شگفت انگیز مناطق حاره ، مخصوصا جزایر خلیج فارس ، درخت همیشه سبز لور (معروف به انجیر معابد) است که تاجی بزرگ با ریشه های هوایی متعدد دارد. میوه رسیده نارنجی رنگ این درخت مطبوع و خوراکی است. یکی از زیباترین این درختان لور در تم سینتی( منطقه توریان) قرار دارد و در نزدیکی آن بقعه ای دیدنی با طرح معماری کهن به نام زیارت پیر واقع شده است.

 

غار نمكدان

اين غار به طول 6850 متر بزرگترين غار نمكي جهان مي باشد . به دليل انباشتگي و رسوب نمك موجود در آب دريا در گسل هاي عميق تبديل به كوهها و غارهاي نمكي شده است كه كوه نمكدان در غرب جزيره نيز از اين دسته مي باشد . همچنين وجود چشمه هاي نمك و سفيد پوش اطراف اين منطقه چشم اندازي رويايي بوجود آورده است . در اين منطقه انواع سنگهاي رسوبي ، دگرگوني و آذرين را مي توان يافت كه جهت پژوهش ها و تحقيقات كاني شناسي پترولوژي يا سنگ شناسي مي تواند مورد مطالعه قرار گيرد .

 

جزاير مرجاني

يكي از منحصر به فردترين مجموعه هاي مرجاني دنيا در خليج فارس واقع شده كه كاملترين و زنده ترين نوع آن در آبهاي جزيره قشم است . تصوير برداري هاي انجام شده در اعماق آب از اين آبسنگهاي كم نظير كه در لابلاي آنان انواع آبزيان شگفت انگيز و ماهيهاي رنگارنگ در شكل ها و اندازه هاي بديع در حركتند نشان مي دهد كه آب هاي پيرامون قشم ( به ويژه در ساحل جزيره هنگام و ساحل جزيره لارك ) از ظرفيت بسيار بالايي در اين زمينه برخوردار است .

 

چاههاي تلا

در لافت و در جوار قلعه نادري حلقه هاي چاه آب فراواني به چشم مي خورد كه مردم سخت كوش منطقه با زحمت زياد در دل سنگهاي شيست كفه انتهاي محوطه حفر كرده اند . تل مشرف به اين چاه ها هدايت مي كند و چون كفه چاهها به به لايه گچي ختم شده است آب براي مدتي طولاني نسبتاً سالم و خنك در آن باقي مي ماند . مي گويند تعداد اين چاهها به تعداد ايام سال كبيسه 366 حلقه بوده و در هر روز ازسال دهانه يكي از آنها را باز و از آنها استفاده مي كرده اند . بعضي به غلط اما به دليل ارزش بسيار آب در جزيره اين واژه را طلا مي نويسند و مي گويند در حالي كه صحيح آن تلا ( تل آب به معني آب گرفته از شيب تل) است .

 

كوه هاي قشم

بي شك در دوران پيش از تاريخ آنچه امروز جزيره قشم خوانده مي شود زير آبهاي هميشه خليج فارس قرار داشته است . اما بر اثر تحولات دروني سطح آب فروكش كرده و بخشهاي بر آمده زير دريايي به صورت جزيره در آمده اند . در اين جزاير ، از جمله قشم كوههاي كم ارتفاع فراوان است . سطح اين كوه ها را لايه هاي مرجاني اسفنجي و دوكفه اي ها پوشانده اند كه خود موجب حفاظت خاكهاي نرم شيست و مارن زير سطح مرجاني شده است . با وجود اين بادها بارانها و طوفان هاي باران زا كه تقريباً موازي و با زاويه كمي از زمين مي وزند باعث فرسايش تنه كوه ها و فرو ريختن پوشش هاي مرجاني شده اند . در اثر اين فعل و انفعال طبيعي نمادها و تنديس هاي ديدني و زيبايي در سراسر جزيره پديده آمده كه از همين حيث نيز جزيره قشم و جزاير اطراف آن را از ديگر جزاير خليج فارس ممتاز و به راستي استثناي كرده است.

 

بندر تاريخي لافت

لافت بارزترين روستا در روستاهاي ساحلي قشم است . كامل بودن آبينه موجود در لافت ، معشيت پايدار مردم آن ، توسعه آينده ي آن از جمله احداث پل خليج فارس كه جزيره قشم را از طريق لافت به سرزمين اصلي متصل خواهد كرد همه و همه از ويژگي هاي منحصر به فرد اين بندر مي باشد . اين روستا با تنوع بافت نو و كهنه يكي از ده روستاي برتر كشور از لحاظ معماري مي باشد . در مجموعه شهر ساحلي لافت قلعه نادري با ويژگي هاي قلعه هاي ايراني در جوار چاه هاي تلا از دژهاي مستحكم دفاعي جزيره قشم به شمار مي رفته است . از ديگر جاذبه هاي لافت مي توان بادگير هاي سنتي ، كارگاه هاي لنج سازي ، بزرگترين آب انبار جنوب ايران ، چاه تلا ،‌ برج هاي تاريخي دوره سامانيان ، مسجد جامع لافت نام برد كه در واقع بندر لافت يك مجموعه تاريخي در كشور به لحاظ معماري شناخته شده و به ثبت رسيده است .

 

صفحات مرتبط