تاریخ و فرهنگ گرجستان پربار و غنی است ، همچنین گرجستان جزو نخستین کشورهایی است که مسیحیت را به عنوان دین پذیرفتند . این کشور با روسیه ، ارمنستان ، ترکیه و آذربایجان هم مرز است و مشترکات فرهنگی بی شماری با ایران دارد . در زمان صفویه ، همسر اول پادشاه معمولاً گرجی بود و بسیاری از مناصب مهم حکومتی هم در اختیار گرجیها بود. گرجستان کمتر از دو قرن پیش و در زمان قاجارها، بر اساس معاهدهی گلستان از خاک ایران جدا و به روسیهی تزاری الحاق شد. در دهه نود بعد از فروپاشی شوروی ، گرجستان هم مستقل شد.
 

گرجستان در جنوب قفقاز قرار دارد، حدود یک سوم مساحتش را جنگل پوشانده و آب و هوایش به دلیل همجواری با دریای سیاه و ارتفاعات قفقاز آب و هوایش بین معتدل فصلی و سرد و کوهستانی در نوسان است . بخش صنعت این کشور بیشتر بر ماشین سازی و صنعت متمرکز است و البته در زمینه کشاورزی هم حرفهایی برای گفتن دارد. چنانکه محصولاتی چون مرکبات ، چای ، انگور و تنباکو از دشت حاصلخیزکولخیدا برداشت می شوند . بهترین وقت برای سفر به گرجستان ، خرداد و تابستان است که هوا آفتابی است و البته نترسید، خیلی هم گرم نیست . در مرداد و شهریور هوا به خاطر نم و رطوبتی که از دریای سیاه می آید لطیف و مطبوع است ، اگر اهل کوهنوردی هستید و برای صعود از قفقاز به گرجستان می روید، تابستان ایده آل است . خبری از سرما و یخبندان کوهستانی نیست . تابستان گرجستان نه تنها برای کوهنوردان بلکه برای شناگران و طرفداران دریا هم فوق العاده خواهد بود ، مشخصاً از دریای سیاه، که برخلاف اسمش – لا اقل در تابستان - آبی آبی است ، می گوییم . زمستانها هوا به حدی سرد می شود که ممکن است تحمل سرما و برف آن فراتر از تحمل باشد، این در حالی است که کوههای قفقاز به صورت سپر عمل کرده و جلوی باد و بورانها و جبه های هوای سردی که از شمال می آیند را می گیرند . طبیعت گرجستان گوناگون است ، دو سومش کوهستانی است – بلندترین قله آن ٥٠٦٩ متر ارتفاع دارد - و حدود یک سوم را هم جنگل تشکیل می دهد . به دلیل وجود ناهمواری ، شیب زمین و همجواری با دریا هم اکوسیستم متنوعی را شاهد هستیم و هم پوشش گیاهی مختلف . گرجستان غربی ، آب و هوای نسبتاً مرطوبتری را نسبت به کل کشور داراست . در حالی که هوا رفته رفته ، هر چه رو به شرق کشور می رویم خشکتر می شود .

 

پیشینه تاریخی گرجستان :

انسان‌های اولیه را می‌توان در قفقاز جنوبی، به ویژه در گرجستان، خیلی پیش از دوره پارینه سنگی ردیابی کرد. جمجمه انسان اروپایی نژاد که یک میلیون و هشتصد هزار (۱٫۸۰۰٫۰۰۰) سال پیش زندگی می کرده‌است، در حفاری‌های اخیر در ناحیه دمانیسی به دست آمده‌است. اواخر عصر مفرغ و اوایل عصر آهن، سراسر گرجستان پیشرفت وسیعی را در حوزه اقتصادی شاهد بود که همراه با سطح بالایی از صنایع دستی، گسترش روابط تجاری و توام با افزایش نابرابری‌های اجتماعی بود. در اواخر نیمه دوم هزاره دوم پیش از میلاد حضرت عیسی (ع)، شرایط لازم برای ظهور یک جامعه طبقاتی ایجاد شده بود. امپراتوری اورارتو از هزاره دوم پیش از میلاد مسیح، همزمان با قدرت گرفتن آشوری‌ها، اقوام گله دار و دامپرور از سرزمین بین النهرین در گرجستان سکنی گزیدند. که بعدها امپراتوری اورارتو را تشکیل دادند. قابل ذکر است که قبایل گرجی یگانگی خود را همزمان با پایان عصر مفرغ، آغاز کردند. در پایان هزاره دوم و آغاز هزاره اول پیش از میلاد، در نواحی جنوب شرقی گرجستان باستان، دو اتحادیه اصلی از قبایل ظهور کردند: دیائوخی و کولخیس که هر دو آن‌ها تا قرن هشتم پیش از میلاد دوام داشتند. در میانه قرن هشتم پیش از میلاد، دیائوخی در نتیجه قدرت گرفتن اورارتو فروپاشید. غلبه کول‌ها (کولخیس) و مخالفت آنها با تائوها (دیائوخی) نیز در این امر سهیم بود. قسمتی از سرزمین دیائوخی به کول‌ها واگذار شد. مدتی بعد کشمکش بین کول‌ها و اورارتو آغاز شد و کول‌ها شکست خوردند. قلمرو اورارتو در زمان خود وسیع ترین امپراتوری به شمار می‌رفت. در قرن هفتم پیش از میلاد، همزمان با آغاز دوره ضعف اورارتو، آریایی‌ها پادشاهی ماد را تاسیس کردند. با قدرت گرفتن ماد و شکست خوردن اورارتو، مادها حوالی ارمنستان امروزی ساکن شدند که نتیجه ترکیب این دو قوم (گرجی و آریایی) قوم ارمنی بود. در اوسط قرن ششم پیش از میلاد حضرت عیسی (ع) هخامنشیان جایگزین مادها، در حکومت بر جنوب گرجستان باستان شدند. قرن‌های ششم تا چهارم پیش از میلاد، دوره استحکام قبایل کارتلی، عمدتاً ساکنان گرجستان شرقی شد. کشمکش بین کنفدراسیون‌های مختلف گرجی در نهایت منتج به تشکیل پادشاهی «ایبریا» به پایتختی «متسختا» شد. از آن پس، تاریخ گرجستان با تاریخ امپراتوری‌های بزرگ، ازجمله:ایران، یونان، روم، عثمانی و... گره خورد و همواره حکومت بر آن، عامل جنگ بین قدرتمندان تاریخ بود و حتی تا عصر معاصر نیز ادامه داشت. به گونه‌ای که در دوره قاجاریه، ایران و روسیه ۱۲ سال با یکدیگر جنگیدند که به بسته شدن عهدنامه گلستان انجامید.

پیشینه تاریخی گرجستان پیشینه تاریخی گرجستان
 
آب و هوای گرجستان

آب و هوای گرجستان:

سرزمین گرجستان از نظر اقلیمی منحصر به فرد است ، یعنی هر چهار فصل سال دیده می‌ شود به طوری که در یک زمان در کناره‌های دریای سیاه هوای تابستانی در میان نخل‌های بلند و همیشه سبز حکم فرماست ؛ در تپه ماهورهای پایکوهی ، رویش علف‌ های تازه و گل‌ های بهاری ، همچنین در کوهستان ، مه غلیظ همچون ابری که با ریزش برف و باران همراه‌است وجود دارد . اما قلل قفقاز بزرگ همچون قازبگی و سایر کوه‌ها، از برف ضخیم پوشیده شده‌اند. در مجموع آب و هوای گرجستان تابعی است از موقعیت جغرافیایی این سرزمین ، توده‌های هوای اشباع شده از بخارات آب دریای سیاه از سمت غرب وارد دالان قفقاز و در گرجستان غربی باعث بارندگی متناوب می‌ شود و با از دست دادن نسبتی رطوبت از رشته کوه‌های سورامی ، مسختی و ارسیانی وارد گرجستان شرقی می‌ شود . شاید به همین دلیل است که گرجستان شرقی بارندگی کمتری را دریافت می ‌کند و آب و هوای آن خشک تر است .

 

پوشش گیاهی گرجستان :

طبق برآوردها، حدود ۴۰۰۰ گونه گیاهی در گرجستان یافت می ‌شود. جنگل‌ها، مهمترین ذخایر گیاهی گرجستان را دارا هستند که حدود یک سوم از قلمرو کشور را در بر می ‌گیرند . ناحیه بندی عمودی به روشنی با گرجستان کوهستانی مشخص می ‌شود. پوشش گیاهی گرجستان شرقی متفاوت با گرجستان غربی است . پوشش گیاهی گرم و مرطوب گرجستان غربی فراوان و گوناگون است . پوشش سبز زمین‌های پست کولخیس و تپه‌های پایکوهی گرجستان غربی بسیار غنی است . جنگل‌های درختان بارونده در خاک‌ های باتلاقی کولخیس رشد کرده‌اند. گونه‌های متعددی از بلوط ( ایمرتیاتی ، ایبریایی ، هارتویس ) راش ، شاه بلوط ، ممرز و توسکا متناوبا با افرا، خرمالو، زبان گنجشک ، زیرفون ، گلابی ، سیب و راش شرقی جایگزین می‌شود . چمنزارهای کوتاه آلپی و گونه‌های فرش مانند، بلندی‌ها از ۲۳۰۰-۲۴۰۰ تا ۲۹۰۰-۳۰۰۰ متری از سطح دریا، پوشش گیاهی غالب را تشکیل می‌ دهند. در این جا گیاهان کوتاه با گل‌ های درشت و زیبا ( جنتیانای زرد، علف خُنازیر، شقایق قفقازی و... ) می ‌رویند. در بالای ناحیهٔ آلپی ، کوهستان‌ها عاری از پوشش گیاهی ممتد است .

ویژگی های طبیعی گرجستان
 
 
حیات جانوری گرجستان

حیات جانوری گرجستان :

در گرجستان جانوران زیادی وجود دارد که به جهت گوناگونی چشم اندازها منحصر به فرد است ، ( از ناحیه جنب مداری تا کوهستان‌ های پوشیده از برف ). در این جا گونه‌های جانوری بومی، از جمله جانوران مهاجر از سایر نواحی جانوری، یافت می ‌شود. در گرجستان نواحی جانوری در ارتباط با ارتفاع کاملاً مشخص هستند ( از نواحی استپی و جنب مداری مرطوب تا نواحی آلپی ). در نواحی آلپی قفقاز بزرگ ، گونه‌های متفاوتی از گوسفند و بز کوهی زندگی می‌ کنند . پرندگانی که در ناحیه آلپی لانه می سازند شامل خروس برفی ، زاغی ، خروس زیبای قفقازی، که در بیشه‌ها زندگی می ‌کنند و پرندگان شکاری از قبیل عقاب طلایی و کرکس ریشدار است . ماهی ‌های زیادی در آب ‌های داخلی این کشور وجود دارد. رود متکواری و شاخابه‌های آن مسکن مارماهی خزری، ماهی آزاد، ماهی سفید، گربه ماهی ، شاه ماهی ، اردک ماهی و ماهی کپور است . رودهای کوهستانی مملو از ماهی قزل آلاست .

 

فرهنگ گرجستان :

گرجستان در حد فاصل اروپا و آسیا قرار گرفته‌است و تاثیر این موقعیت جغرافیایی در شکل گیری تمدن مردم گرجستان تبلوری از نفوذ فرهنگ‌های شرقی و غربی است. در روزگاران کهن، ساکنان این کشور با مناطق همجوار خود فرهنگ واحدی تشکیل می‌دادند که به فرهنگ «کورا-ارس» معروف بود. شرایط مناسب و مستعد جغرافیایی و اقلیمی گرجستان، قرار گرفتن در بین دو قاره اروپا و آسیا و دو حوضهٔ دریایی بزرگ (دریای سیاه و دریای خزر)، و نیز واقع شدن آن در مرز دو حوزه دینی مهم اسلام و مسیحیت موجب شده‌است تا این کشور از بامداد تاریخ تا کنون مورد توجه جهانیان و محل مواجه تمدن‌ها و فرهنگ‌ها باشد. در قرن‌های گذشته و علی الخصوص قرن‌های ۱۲ و ۱۳ میلادی، یکی از مهم ترین مراکز فرهنگی به شمار می آمده‌است. در دورهٔ برقراری اتحاد بین جمهوری‌های شوروی، گرجی‌ها در مقایسه با سایر جمهوری‌های اطراف، از اهمیت بیشتری در امور فرهنگی و سیاسی برخوردار بودند. استالین رهبر شوروی سابق، یک فرد گرجی بود. شواردنادزه وزیر امور خارجه شوروی، روستاولی، چاوچاوادزه و چندین تن دیگر از ادیبان و دانشمندان گرجی نام‌های آشنایی در قلمرو شوروی سابق و نیز در مقیاس‌های جهانی هستند. مکاتب علمی گرجستان از شهرت جهانی برخوردار است. نیکولوز موسخلیشویلی از جمله کسانی است که مکتب علمی خاصی را بنیاد نهاده‌است. وی بنیانگذار مکتب تئوری «ریاضی ارتجاع» (Elasticiti) در زمان اتحاد جمهوری‌های شوروی است .

فرهنگ گرجستان
 
 
زبان و خط گرجستان

زبان و خط گرجستان :

زبان گرجی زبان رسمی و رایج مردم گرجستان است که بیشترین متکلمان را در بین زبان‌های قفقازی داراست. زبان گرجی در شمار زبان‌های قفقازی است و زبان‌های قفقازی به آن دسته از زبان‌ها گفته می‌شود که در منطقهٔ قفقاز بین دریای سیاه و دریای خزر با آن ارتباط برقرار می‌شود. در حدود ۳۰ تا ۴۰ زبان در این منطقهٔ جغرافیایی وجود دارد و همین تنوع زبانی در منطقه‌ای به این کوچکی امر قابل ملاحظه‌ای است. یکی از قدیمی ترین سیستم‌های نوشتاری جهان خط گرجی است. بر اساس روایات تاریخی که در کتاب باستانی «سرگذشت کارتیل» آمده‌است، خط گرجی در دورهٔ استقرار دولت گرجستان شرقی یا همان ایبریا در ۴ قرن پیش از میلاد حضرت عیس (ع) اختراع شده‌است و گفته می‌شود که پارناواز اولین پادشاه کارتیل (گرجستان شرقی) الفبا را اختراع کرد. در اکتشافات اخیردر ایالت کاختی گرجستان اشیایی به دست آمده‌است که درحدود ۱ قرن پیش از میلاد مسیح بر روی آن‌ها جملات کوتاهی به زبان گرجی نوشته شده‌است. الفبای گرجی نتیجهٔ تطور الفبایی است که از قرون وسطی در گرجستان رایج بود. الفبای گرجی دارای ۳۳ حرف است که به صامت و مصوت تقسیم می‌شود. در زبان گرجی ۵ مصوت (ა–ე–ი–ო–უ) و ۲۸ صامت وجود دارد و از چپ به راست نوشته می‌شود.

 

ادیان و مذاهب گرجستان :

بر اساس آمار سال ۲۰۰۲ میلادی، اکثر مردم گرجستان، (حدوداً ۷۰٪)، مسیحی بوده و پیرو کلیسای ارتودوکس گرجستان هستند (مسیحی ارتودوکس گرجی). بعد از ارتودوکس‌های گرجی، اسلام در گرجستان به عنوان بزرگترین اقلیت دینی این کشور محسوب می‌شود. جمعیت مسلمانان را آذربایجانی‌های گرجستان و دیگر اقوام ساکن در این کشور از جمله آجاریا تشکیل می‌دهند. روس‌های ساکن گرجستان، از دیگر اقلیت‌های این کشور هستند که جمعیت ارتودوکس روس آن را تشکیل می‌دهند. و همچنین هستند:ارامنه آپوستولیک و ژرمن‌های پروتستان.

ادیان گرجستان