ارمنستان ( به ارمنی : Հայաստան، تلفظ : هایاستان ) با نام رسمی جمهوری ارمنستان (Հայաստանի Հանրապետություն، هایاستانی هانراپِتوتیون ) کشوری در قفقاز جنوبی به پایتختی ایروان است .
 
شهر ایروان یكی از سه شهر مهم قفقاز جنوبی ، پایتخت ارمنستان و محبوب ارمنیان جهان است . شهری با تاریخ بیش از ۲۸۰۰ سال در دامنه كوه آرارات و بر كرانه رود هرازدان . آنچه ابتدا قلعه اِربونی در تمدن اورارتو بود ، در دهه ۱۹۳۰ چهره عوض كرد و از نو ساخته شد و امروز ایروانِ زیباست . ایروان با موقعیت استراتژیك مهم خود بارها نبردگاه عثمانی‌ها ، پارس‌ها و امپراطوران روس بوده است . از این نبرد‌ها آنچه نصیب ایروان شد ویرانی‌ های پیاپی بود كه بلایایی طبیعی چون زلزله‌ای در قرن هفدهم ، كه شهر را یكپارچه به خاك نشاند ، نیز بر آن افزود . با این حال بناهایی از اریوانِ كهن تا به حاضر دوام آورده‌اند كه ایستایی مردمش را نیز به یاد می‌ آورد .
 
پایتخت ارمنستان

پایتخت ارمنستان :

در دوران شوروی شهر بر پایه نقشه‌های الكساندر تمانیان معمار بطور جدی بازسازی شد . اگرچه چون مركز شهر كمتر از روی نقشه‌ها پیش رفت ، چون جواهری از سبك معماری نخستین شوروی باقی مانده است . در آن زمان شهر را بر مبنای رنگ سنگ‌ های به كار رفته در بناهایش ، شهر صورتی نامیدند . ایروان یک مرکز مهم صنعتی جمهوری ارمنستان به شمار می رود و نقش مهمی در پیشبرد اقتصاد ملی بر عهده دارد . پایتخت ارمنستان دارای موسسات آموزشی مختلفی در زمینه کشاورزی ، دامپزشکی ، پزشکی ، تربیت بدنی و ورزش ، هنر و نمایش است و همچنین کنسرواتوار موسیقی مشهوری دارد که به افتخار آهنگساز ارمنی ، کومیتاس ( Komitas ) ، نامیده شده است . پایتخت ارمنستان وارث فرهنگ گذشته و مرکز مهمی برای فرهنگ امروزه ارامنه به شمار می رود . اگر به ایروان می روید ، در طول اقامت خود می توانید به بازدید از موزه های مختلف ، تماشای برنامه های تئاترها و سالنهای موسیقی و همچنین حضور در مسابقات جالب ورزشی داخلی و بین المللی بپردازید . ایروان مرکز علمی جمهوری نیز به شمار می رود و اکثر مراکز تحقیقاتی علمی از ۱۲۰ مرکز تحقیقاتی در سراسر ارمنستان ، در ایروان قرار دارند . شهر ایروان از مراکز مهم اصلی صنعتی ، فرهنگی ، و علمی منطقه قفقاز است . خطوط راه آهن گسترده‌ای از این شهر منشعب شده و شهر مرکز بازرگانی فرآورده‌های کشاورزی است . علاوه بر این ، کارخانه‌های ایروان در زمینه فرآوری فلزات ، ماشین‌افزار ، لوازم برقی ، شیمیایی ، بافندگی و غذایی فعالیت دارند .

 

نام و زبان در ارمنستان :

نام بومی این کشور در زبان ارمنی هایک می‌باشد که در سده‌های میانه با افزودن پسوند فارسی ستان ( به معنای سرزمین ) به هایاستان تغییر یافت . این نام به طور سنتی از نام هایک ، بنیان‌گذار افسانه‌ای ملت ارمنی و نتیجهٔ نتیجهٔ نوح پیامبر، گرفته شده است که بر اساس نوشتهٔ موسی خورنی ، تاریخ‌نویس ارمنی ، در سال ۲۴۹۲ قبل از میلاد بل پادشاه بابل را شکست داد و ملت ارمنی را در منطقهٔ آرارات بنیان گذاشت . زبان ارمنی ، زبان رسمی کشور ارمنستان است . زبان ارمنی ( به ارمنی : Հայերեն هایِرِن ) یکی از زبان‌های هندواروپایی است که در منطقه قفقاز و به ویژه در کشور ارمنستان رایج است . این زبان با خط ویژه خود یعنی الفبای ارمنی که توسط مسروب ماشتوتس ابداع گردیده نوشته می‌ شود . ارمنی خود شاخه‌ای مستقل از خانواده زبانهای هندواروپایی است . زبان ارمنی دو گویش بزرگ اصلی دارد یکی ارمنی شرقی و دیگری ارمنی غربی . زبان رسمی کشور ارمنستان به گویش ارمنی شرقی است . مجموع گویشوران به زبان ارمنی در جهان ۹ میلیون است . از جمله زبانهای رایج دیگر در این کشور می توان به زبان کردی در قسمت غرب و جنوب غرب این کشور اشاره کرد . زبان روسی نیز در این کشور گویشور دارد .

نام و زبان در ارمنستان
 
تاریخ ارمنستان

تاریخ ارمنستان :

ارمنستان پیش از سال ۱۴۵۴ یک پادشاهی توانگر با فرهنگی پرمایه بود که در برهه‌ای از زمان همه سرزمینهای میان دریای سیاه و خزر را در بر می ‌گرفت . ارمنستان در طول تاریخ خود محل نبرد جهانگشایان و آوردگاه امپراتوری‌های رقیب متعددی بوده ‌است . از ۲۷۰۰ سال پیش تاکنون این منطقه به تصرف امپراتوری ایران ، اسکندر ، روم ، بیزانس ، خلافت اسلامی اعراب ، مغولان ، تاتارها ، عثمانی‌ها و روس‌ها درآمده‌است . در طول این مدت پادشاهی‌های مختلف ارمنستان موفق شدند تا حدود ۱۷۰۰ سال بر این سرزمین حکومت کنند . ارمنستان مدتهای زیادی جزئی از ایران بوده است و فرهنگ آن از ایران تاثیر زیادی پذیرفته است . پس از سرنگونی پادشاهی ارمنستان در سال ۴۲۸ میلادی ، این منطقه از نو بخشی از ایران شد . در دورانی از حکومت ایران ، بخش مرکزی ارمنستان کنونی جزئی از خانات ایروان بود . در دوران صفویه ارمنستان شاهد رقابت و جنگ‌های دو امپراتوری صفویه و عثمانی بود و ایروان چندین بار به تصرف قوای عثمانی درآمد . بر اساس پیمان زهاب در سال ۱۶۳۹ میلادی ارمنستان شرقی که شامل ایروان هم میشد تحت نفوذ صفویه و ارمنستان غربی ( مناطق شمال شرقی ترکیه امروزی به مرکزیت شهرهای ارزروم ، سیواس و وان ) تحت تصرف عثمانی در آمد . در جنگ‌های ایران قاجاری و روسیه تزاری بر سر قفقاز منطقه سیونیک واقع در جنوب ارمنستان کنونی به تصرف روسیه درآمد و بر اساس پیمان گلستان ایران ادعای خود در باب گرجستان که بخش شمالی ارمنستان فعلی را در اختیار داشت ، پس گرفت . در دور دوم جنگهای ایران و روسیه تزاری در سال ۱۲۰۶ هجری خورشیدی ( ۱۸۲۷ میلادی ) که زمان فتحعلی شاه قاجار رخ داد ، سپاه ایران به فرماندهی عباس میرزا از ارتش روسیه به فرماندهی پاسکویچ شکست خورد . سپس در پی پیمان نامه ترکمانچای ، ارمنستان رسما از ایران جدا شد و به خاک روسیه پیوست . از سال ۱۹۲۰ تا زمان فروپاشی شوروی، ارمنستان تحت عنوان جمهوری سوسیالیستی ارمنستان شوروی، یکی از ۱۵ جمهوری تشکیل‌دهندهٔ اتحاد جماهیر شوروی بود. ارمنستان در شهریور ۱۳۷۰ از اتحاد جماهیر شوروی استقلال یافت . پاکستان تنها کشوری است که این کشور را بدلیل اشغال اراضی جمهوری آذربایجان به رسمیت نشناخته‌است .

 

جغرافیا ارمنستان :

ارمنستان در قفقاز جنوبی ( ماورای قفقاز ) در میان دریای سیاه و دریای خزر قرار دارد که مرز میان آسیا و اروپا محسوب می‌شود . همسایگان ارمنستان در غرب ترکیه ، در شمال گرجستان ، در شرق جمهوری آذربایجان ، و در جنوب ایران و جمهوری خودگردان نخجوان ( جزئی از جمهوری آذربایجان ) می ‌باشند . ارمنستان کشوری کوهستانی و پرباران است و نیز یک کشور محاط در خشکی است. بزرگ‌ترین دریاچه این کشور دریاچه سوان است که آب شیرین دارد و پهنه نسبتاً بزرگی از بخش میانی کشور را پوشانده است . پهناوری ارمنستان ۲۹٬۸۰۰ کیلومتر مربع (۱۴۲ در جهان ) است و حدود ۳٬۲۰۰٬۰۰۰ تن جمعیت دارد . مردم ارمنی پیرو آیین مسیحیت هستند .

 
آب و هوا در ارمنستان

آب و هوا در ارمنستان :

اقلیم فلات ارمنستان قاره‌ای نیمه‌مداری است . میانگین دمای آن در ژانویه بین ۳- تا ۱۵- درجه سانتی گراد و در ژوئن بین ۱۵ تا ۲۰ درجه و در چاله‌ها تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است . میانگین بارندگی سالانه آن ۳۰۰ تا ۸۰۰ میلی متر است که در چاله‌ها از ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلی‌متر در سال در نوسان است .

 

مذهب ارمنستان :

مردم ارمنستان در طول تاریخ زرتشتی مزداپرست بودند که با شاخه زرتشتی زروانی ساسانیان تفاوتی داشت . ارمنی‌های زرتشتی بیشتر بر پرستش مهر تاکید داشتند ولی پس از آن دین مسیحیت در این منطقه رواج یافت . در سال ۳۰۱ ، ارمنستان نخستین کشوری بود که مسیحیت را دین رسمی کشور برگزید ( دوازده سال پیش از روم ) .

مذهب ارمنستان
 
فرهنگ در ارمنستان

فرهنگ در ارمنستان :

بیش ترین جمعیت مردم ارمنستان را نژاد ارمنی تشکیل می دهد که حدود 98% جمعیت کشور است ارامنه از زمان قدیم در جنوب منطقه قفقاز ساکن هستند و آنان نیز همانند ایرانیان خود را آریایی می دانند مردم ارمنی از نظر فرهنگی شباهت های زیادی با ایرانیان دارند و این برگرفته از تاریخ این دو کشور است ارامنه تا سال 1990 یعنی پس از فروپاشی شوروی دائمآ بین دو کشور ایران و شوروی ( روسیه ) تقسیم می شدند گاهی زیر سلطه ی ایران و گاهی هم روسیه ، از این رو فرهنگ و آداب روسی نیز در بین آنان دیده می شود .

 

خاستگاه ارمنیان :

ارمنیان از دیدگاه نژادی آمیزه‌ای از مردمان قفقازی هوری و اورارتویی با مردمان هندواروپایی هستند. هوریان و اورارتوییان خویشاوند گرجیها و چچنهای امروزی بودند. اما فریژیهای تراکی ، زبان هندواروپایی ارمنی را با خود به قفقاز آوردند . امروزه شمار ارمنی زبانان جهان پیرامون هشت تا ده میلیون نفر است. جمعیت خود جمهوری ارمنستان سه و نیم میلیون است. یکی از کشورهایی که جمعیت قابل توجهی از ارمنیان را در جهان داراست ایران است، با جمعیتی معادل صد تا دویست هزار نفر ارمنی (پس از انقلاب اسلامی تعداد زیادی از ارمنیان، کشور را ترک کردند). سایر کشورهایی که جمعیت قابل توجه ارمنی تبار دارند عبارت‌اند از: ایالات متحده آمریکا (یک و نیم میلیون)، روسیه (یک میلیون و دویست هزار)، فرانسه (نیم میلیون)، لبنان ( دویست هزار ) و سوریه ( صد هزار ) شمار دیگری نیز در بسیاری کشورها و مناطق جهان از جمله در جمهوری خودخوانده قره باغ زندگی می ‌کنند . ارمنیان خود برای زبانشان نام‌های هایِرن و آشخاری را بکار می‌ برند . البته نام آشخاری بیشتر از سوی ادیبان بکار می‌رود. در ارمنستان همچنین اقلیت‌های کرد ایزدی و روسی - اکراینی هم زندگی می‌ کنند .

خاستگاه ارمنیان
 
ارتش ارمنستان

ارتش ارمنستان :

نیروهای مسلح ارمنستان شامل نیروهای زمینی ، هوایی و گارد مرزی هستند و این کشور فاقد نیروی دریایی است . مطابق با آمارهای سال ۲۰۰۸ این جمهوری دارای ۶۰ هزار نیروی نظامی و همچنین ۳۰۰ هزار نیروی ذخیره‌است تا سال ۲۰۰۲ تعداد ۳۸۹۰۰ نفر در ارتش ارمنستان خدمت می‌ کردند که در پنج لشکر ، یک تیپ تفنگدار و دو هنگ توپخانه فعال بودند. این کشور از ابتدای استقلال از اتحاد جماهیر شوروی به‌منظور نیازهای نظامی و تسلیحاتی خود قراردادهای نظامی با کشورهای روسیه، آمریکا، سازمان ناتو ، یونان و حوزه بالتیک منعقد نموده‌است .

 

پول و ارز ارمنستان :

واحد پول ارمنستان و جمهوری خود مختار قره باغ درام است و نماد آن و کد این واحد پولی AMD است که به ۱۰۰ لوما نقسیم می شود ولی امروزه در ارمنستان دیگر لومایی وجود ندارد و کمترین واحد پول این کشور سکه های ۱۰ درامی می باشد . تاریخچه این واحد پولی به سال ۱۳۷۵ برمی گردد که اولین بار درام به صورت سکه های نقره ضرب شد و سال ها بعد پس از فروپاشی شوروی سابق و استقلال ارمنستان بانک مرکزی ارمنستان برای اولین بار در سال ۱۹۹۳ درام را به عنوان واحد پول رسمی این کشور انتخاب کرد که در آن زمان هر ۲۰۰ روبل ( واحد پول روسیه ) با ۱ درام برابری می کرد . چندی بعد لوما کاملآ از چرخش پولی ارمنستان کنار گذاشته شد .

پول و ارز ارمنستان
 

تعطیلات سالانه و روزهای خاص ارمنستان :

اول و دوم ژانویه مصادف با 11 و 12 دی ماه تعطیلات سال نو

ششم ژانویه مصادف با 16 دی ماه تعطیلات تولد حضرت مسیح

هشتم مارس مصادف با 17 اسفند روز جهانی زن

هفتم دسامبر مصادف با 16 آذر یاد بود قربانیان زلزله سال 1988

هفتم آوریل مصادف با 18 فروردین روز مادر

24 آوریل مصادف با 4 اردیبهشت یاد بود قتل عام ارامنه

اول ماه می مصادف با 11 اردیبهشت روز کارگر

نهم ماه می مصادف با 19 اردیبهشت روز پیروزی و صلح

28 ماه می مصادف 7 خرداد بزرگداشت جمهوری اول ارمنستان

اول ژوئن مصادف با 11 خرداد روز جهانی کودک

پنجم ژوئن مصادف 14 تیر روز قانون اساسی

21 سپتامبر مصادف با 30 شهریور روز استقلال ارمنستان